Martin Schermer is sinds kort UP!-gespreksbegeleider in Schaijk (Noord-Brabant). Via de zorgcoöperatie kwam hij in aanraking met UP! en besloot hij zelf eens te ervaren wat de gesprekken zo bijzonder maken. Inmiddels begeleidt hij met veel plezier groepsgesprekken over thema’s als toen en nu, vriendschap en ouder worden. “Ik had niet verwacht dat het mijzelf zoveel zou brengen. Ik kan uren met deze mensen praten.”
Hoe ben je betrokken geraakt bij UP!?
“Via de zorgcoöperatie. Tijdens een vergadering schoof de wijkverpleegkundige aan. Zij vroeg of wij mensen kenden die het leuk zouden vinden om gespreksbegeleider te worden. Ik kon eigenlijk niemand bedenken, maar dacht ineens: waarom zou ik het zelf niet doen? Ik was wel benieuwd hoe zo’n gesprek zou zijn. Dus ik ben naar de training gegaan.”
“Ik dacht: ik ga gewoon eens kijken wat het is. Maar gedurende de dag groeide ik er steeds meer in. We gingen verschillende thema’s oefenen en je merkte hoe een groep langzaam de diepte in gaat. In het begin is iedereen nog wat voorzichtig en voelt niet iedereen zich helemaal vrij. Maar na verloop van tijd ontstaat er steeds meer vertrouwen. Dan zie je voor je hoe zo’n UP!-groepsgesprek zich ontvouwt. Toen was ik om.”
Wat maakt de gesprekken zo bijzonder?
“Het hoeft helemaal niet zwaar of ingewikkeld te zijn. Het is vooral een gezellige middag samen. Natuurlijk komen er soms serieuze onderwerpen voorbij, maar het belangrijkste is dat mensen het leuk vinden en zich prettig voelen met elkaar.”
“De deelnemers zijn van een andere generatie. Ik ben zelf 64 en er zitten mensen bij die de negentig al gepasseerd zijn. Dat verschil maakt de gesprekken voor mij juist zo boeiend. Je kijkt samen terug op een wereld die in korte tijd enorm is veranderd. Het is bijzonder om te horen hoe deze generatie die veranderingen heeft ervaren.”
Wat valt je op?
“Het gesprek over toen en nu vond ik heel mooi. Als gespreksstarter koos ik het liedje Toen was geluk heel gewoon van Gerard Cox. De deelnemers luisterden aandachtig naar de tekst en begonnen zelfs mee te zingen. Dat vond ik erg leuk. Daarna kwamen er prachtige verhalen los. Eén mevrouw vertelde bijvoorbeeld hoe ze als klein meisje samen met haar moeder in het dorp langs de deuren ging om te collecteren voor de watersnoodramp. Ze had daarover gehoord op de radio en wilde helpen. Zulke verhalen brengen een tijd echt tot leven.”
“Wat mij ook opvalt in deze groep, is hoe dichtbij het verleden soms nog is. Sommige deelnemers zijn in dit dorp opgegroeid en wonen er nog steeds. Ze fietsen nog langs hun ouderlijk huis en houden soms precies in de gaten wat er met zo’n huis gebeurt. Dan weten ze precies wanneer er verbouwd wordt of wat er veranderd is. Daardoor zijn hun herinneringen heel levendig en gedetailleerd. Ze vertellen niet alleen over wat er vroeger gebeurde, maar ook over de plekken, mensen en sfeer van toen.”
Hoe ben jij als gespreksbegeleider?
“Voor mij zit de kracht vooral in luisteren en mensen de ruimte geven. Je moet niet te snel invullen. Soms is het juist goed om even een stilte te laten vallen. Dan komt iemand vaak alsnog met een verhaal. Je merkt dat mensen soms even moeten nadenken voordat ze iets delen. Maar als je die tijd geeft, ontstaan vaak de mooiste gesprekken.”
“We bouwen de onderwerpen ook een beetje op. Je begint niet meteen met de zwaarste thema’s. Eerst moet er vertrouwen ontstaan. Daarna kun je ook praten over onderwerpen als ouder worden, afscheid nemen of wat het betekent om in een nieuwe levensfase te zitten.”
Wat ervaren de deelnemers?
“Ik denk dat veel mensen herkenning vinden bij elkaar. Ze merken dat ze niet de enige zijn met bepaalde vragen of ervaringen. Thema’s als ouder worden, veranderingen in het leven en hoe je jezelf blijft redden komen vanzelf voorbij.”
En wat doet het met jou?
“Je krijgt tijdens zo’n gesprek ook een soort spiegel voorgehouden. Je kijkt terug op je eigen leven en op alles wat je hebt meegemaakt. Dat vind ik heel waardevol. Ik had niet verwacht dat het mijzelf zoveel zou brengen. Ik kan uren naar deze mensen luisteren.”
Neem contact op!